۱۳۹۶ شنبه ۵ اسفند
شماره‌های پیشین:
شماره ۲۶۱۹ - ۱۳۹۵ چهارشنبه ۹ تير
ساکنان قصر

بهاء‌طاهر از مهم‌ترین نویسندگان معاصر مصر و جهان عرب است که گرچه رمان «واحه غروب» او برنده اولین دوره جایزه بوکر عربی در سال 2008 شده؛ اما تا چند سال پیش در ایران ناشناخته بود و هیچ اثری از او به فارسی منتشر نشده بود تا اینکه رحیم فروغی «واحه غروب» او را در نشر نیلوفر به چاپ رساند و او را به جامعه ادبی ایران معرفی کرد. جز این، بهاء‌طاهر رمان‌ها و داستان‌های دیگری هم نوشته که آنها نیز آثاری قابل‌‌توجه‌اند و با استقبالی فراتر از جهان عرب مواجه شده‌اند. یکی از این رمان‌ها، «عشق در تبعید» است که این نیز چندی پیش با ترجمه فروغی در نشر نگاه به‌چاپ رسید. رحیم فروغی، به‌تازگی کتاب دیگری از بهاء‌طاهر به فارسی ترجمه کرده که «زمستان ترس» نام دارد و توسط انتشارات ناهید منتشر شده است. «زمستان ترس»، البته کتابی مستقل در میان آثار بهاء‌طاهر نیست و گزیده‌ای است از داستان‌هایی که او در دوره‌های مختلف کاری‌اش نوشته و فروغی در این کتاب آنها را گردآوری و ترجمه کرده است. این مجموعه یک رمان و چهار داستان کوتاه از بهاء‌طاهر را در برگرفته که در‌این‌ بین رمان کوتاه یا به‌تعبیری داستان بلند «خاله صفیه‌ام و دیر» هم وجود دارد. این اثر در سال 1991 به صورت کتابی مستقل چاپ شده بود و جزء داستان‌های مشهور نویسنده مصری به‌شمار می‌رود. اما چهار داستان کوتاهی که در «زمستان ترس» ترجمه شده‌اند، هریک از یکی از مجموعه‌های این نویسنده انتخاب شده‌اند. داستان «خواستگاری» از مجموعه‌ای به همین نام در سال 1972 منتشر شده است، داستان «دیشب خوابت را دیدم» از مجموعه‌ای به همین نام در سال 1984 منتشر شده است، داستان «زمستان ترس» از مجموعه‌ای به نام «به آبشار رفتم» در سال 1988 منتشر شده و داستان «ساکنان قصر» نیز از مجموعه «نمی‌دانستم طاووس‌ها پرواز می‌کنند» در سال 2009 به چاپ رسیده است. فروغی در بخشی از مقدمه کوتاه کتاب، درباره دلایل انتخاب این داستان‌ها نوشته است: «نگاهی به تاریخ انتشار داستان‌های این مجموعه، هدف مرا از این گزینش و ترجمه روشن می‌کند. نمی‌توانم مطمئن باشم، اما به‌گمانم با این کتاب برنامه من برای معرفی و ترجمه کارهای این نویسنده به آخر می‌رسد؛ زیرا اکنون خواننده فارسی‌زبان به نمونه‌های گوناگونی از کارهای این نویسنده دسترسی دارد و می‌تواند سیر تکاملی‌اش را از منظرهای مختلف از آغاز تا اکنون، پیگیری کند و درباره افت‌‌و‌خیزهای احتمالی‌اش بیندیشد». همچنین در بخشی از توضیح پشت جلد کتاب درباره داستان‌های بهاء‌طاهر می‌خوانیم: «دنیای داستانی بهاء‌طاهر بازتاب تجربه‌های پر افت‌وخیز زندگی اوست. این نویسنده مصری به فراخور موقعیت‌های گوناگونی که در عمر تا اکنون هشتادو‌یک‌ساله‌اش، در آنها قرار گرفته است، از منظرهای متفاوت به جهان نگریسته و با نوشتن –که به گفته خودش، در جوانی می‌پنداشته جهان را تغییر می‌دهد- ما را نیز در این منظرها می‌نشاند». بهاء‌طاهر، نویسنده‌ای اجتماعی است و در داستان‌هایش تصویری از وضعیت اطرافش به‌دست می‌دهد و همچنین پرسش‌هایی درباره جهان موجود را پیش‌روی خواننده می‌گذارد. او در «واحه غروب» به سراغ دو دهه پایانی قرن نوزدهم رفته؛ یعنی زمانی که مصر در اشغال انگلستان است و حکومتی ضعیف و دست‌نشانده در آنجا بر سر کار است. وقوع انقلابی ضدانگلیسی، روزنه‌هایی از تغییر فضا را به وجود می‌آورد و رگه‌هایی از امید را به جامعه تزریق می‌کند، اما سرنوشت انقلاب آن چیزی نیست که انقلابیون می‌خواسته‌اند. انقلاب به شکست می‌انجامد و بعد از آن، موجی از سرکوب و دستگیری آغاز می‌شود.
زمستان ترس / بهاء‌طاهر/ ترجمه رحیم فروغی / نشر ناهید


دیدگاه‌ها(۰)